Wydział Nauk Politycznych
i Studiów Międzynarodowych
Uniwersytetu Warszawskiego
Categories Navigation Menu

21 tom Rocznika Strategicznego 2015/2016

21 tom Rocznika Strategicznego 2015/2016

spis treści
księgarnia scholar.com

 

Właśnie ukazał się Rocznik Strategiczny 2015/2016, tom 21, pod redakcją prof. Romana Kuźniara. W Roczniku m.in. Przegląd sytuacji strategicznej, Obserwatorium bezpieczeństwa, analiza polityki wielu państw oraz ocena sytuacji regionalnej, a także temat specjalny „Uchodźcy – migracja – terroryzm” oraz Panorama rocznika.

 

 

WPROWADZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
PRZEGLĄD SYTUACJI STRATEGICZNEJ – ASPEKTY GLOBALNE I REGIONALNE . . 19
Europa (UE) w obliczu rozpadu (20); Niemiecki problem Europy (28); Świat islamu w ogniu
(30); Rosja nadal w zimnej wojnie (32); Odległa Ameryka (35); Chiny hamują i uspokajają…?
(37); Summary (39).
OBSERWATORIUM BEZPIECZEŃSTWA
NATO 2015 – NA WYBOISTEJ DRODZE Z NEWPORT DO WARSZAWY . . . . . . . . . . 43
Adaptacja Sojuszu – kontynuacja RAP oraz debata wschód–południe (44); Operacje – liczy się
obecność, skuteczność niekoniecznie (51); Partnerstwo „dla wybranych” i najmniejsze rozszerzenie świata (54); Summary (56).
WSPÓLNA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA I OBRONY – GRA POZORÓW . . . . . . . . 58
Polityczne i ekonomiczne uwarunkowania rozwoju WPBiO (58); Strategiczny wymiar WPBiO:
gdy proces staje się ważniejszy od rezultatów (61); Unia (jednak nie) sojuszem obronnym (64);
Przemysł obronny i rozwój zdolności: walka o pieniądze zaczyna się na dobre (65); Operacje –
WPBiO wpływa na Morze Śródziemne (67); Summary (75).
LIFTING W OPARACH SKANDALU – DZIAŁALNOŚĆ RADY BEZPIECZEŃSTWA
ORGANIZACJI NARODÓW ZJEDNOCZONYCH W 2015 R. . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
Państwo Islamskie – „globalne i bezprecedensowe zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa”
(78); Mozolne budowanie rządów prawa w cieniu walki o zasoby naturalne i z grupami terrorystycznymi (79); Mrożący efekt operacji pokojowych (82); Selektywność wymuszona groźbą lub
użyciem weta (86); Przed wyborem nowego sekretarza generalnego ONZ (89); Konkluzje – czy
Polska ma szanse na członkostwo w RB? (90); Summary (94).
KONTROLA ZBROJEŃ I ROZBROJENIE W 2015 ROKU POD ZNAKIEM REŻIMU NPT . 95
„Nowy” START nadal realizowany, ale kolejny rok niepewności co do trwałości reżimu INF
(95); Reżim NPT – dziewiąta Konferencja Przeglądowa – najpierw nadzieja, potem rozczarowanie (104); Reżim NPT – program nuklearny Iranu wreszcie pod długoletnią kontrolą (114);
Summary (118).
KONFLIKTY ZBROJNE W 2015 R. ROLA UGRUPOWAŃ DŻIHADYSTYCZNYCH
I ZEWNĘTRZNYCH INTERWENCJI W KONFLIKTACH BLISKIEGO WSCHODU
I AFRYKI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120
Syria. Kilka przenikających się wojen (121); Irak. Znowu najwyższy poziom ofiar wojny (126);
Afganistan. Pogorszenie poziomu bezpieczeństwa. Pakistan wygrywa swoją wojnę z terroryzmem (129); Eskalacja konfliktu zbrojnego w Jemenie – ofensywa zbrojna Huti i interwencja
zbrojna Arabii Saudyjskiej (132); Afryka Północna i Sahel – nowa dynamika konfliktu w Libii
i północnej Nigerii (136); Summary (142).
BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE W WARUNKACH UWALNIANIA
AMERYKAŃSKIEJ I IRAŃSKIEJ ROPY ORAZ BUDOWY UNII ENERGETYCZNEJ
W EUROPIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143
Trendy na światowym rynku ropy – spadające ceny i perspektywy uwalniania amerykańskiego
i irańskiego eksportu (143); Bezpieczeństwo energetyczne UE z perspektywy trendów rynkowych, budowy unii energetycznej i stosunków z Rosją (153); Summary (166).

ŚWIAT W ROCZNIKU
GOSPODARKA ŚWIATOWA 2015. W OBLICZU NOWYCH WYZWAŃ
STRUKTURALNYCH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
Koniunktura w gospodarce światowej w 2015 r. (169); Handel międzynarodowy
w 2015 r. (173); Czwarta rewolucja przemysłowa (177); Postęp w realizacji pomocy rozwojowej (179); Summary (180).
UNIA EUROPEJSKA – KRYZYS EGZYSTENCJALNY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 182
Unia coraz bardziej kwestionowana i coraz bardziej potrzebna (182); Petryfikacja tymczasowo-
ści na Ukrainie – czas przyzwyczaić się do geopolityki (184); Uchodźcy jako świadectwo uznania i bezsilności (188); Trzeszczące Schengen – czy powrót granic jest realny? (192); Widmo
Brexitu straszy coraz bardziej (197); Summary (202).
STANY ZJEDNOCZONE – PODZIELONE I OSTROŻNE MOCARSTWO . . . . . . . . . . 203
Sytuacja wewnętrzna – społeczne wrzenie z nadzieją na „nową” zmianę (204); Polityka zagraniczna – USA jako ostrożny uczestnik (216); Summary (226).
ROSJA W KRYZYSIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
Gospodarka i społeczeństwo: lepiej już było (228); Polityka wewnętrzna: oblężona twierdza
(233); Polityka zagraniczna: próba wyjścia z półizolacji (237); Summary (243).
EUROPA WSCHODNIA I KAUKAZ POŁUDNIOWY – DÉSINTÉRESSEMENT UNII
EUROPEJSKIEJ, DÉSINTÉRESSEMENT ROSJI? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
Ukraina (246); Inne państwa regionu (256); Summary (263).
NIEMCY W OPAŁACH? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264
Polityka wewnętrzna – półmetek czy koniec koalicji? (264); Polityka zagraniczna – stara strategia dla nowych problemów (266); Polityka europejska – nie tylko uchodźcy (266); Stosunki
transatlantyckie – większa aktywność bez większych efektów (268); Stosunki polsko-niemieckie – déjà vu? (270); Summary (270).
BLISKI WSCHÓD: „BANKRUCTWO PIĘKNYCH NADZIEI” . . . . . . . . . . . . . . . . 271
Syria, Irak, dżihadyzm – lokalny konflikt o globalnych implikacjach (272); Dziedzictwo „arabskiej wiosny” (282); Summary (290).
GOSPODARKA CHIN MIĘDZY RYNKIEM A PAŃSTWEM AUTORYTARNYM . . . . . . 291
Koniunktura gospodarcza w Chinach w 2015 r. (291); Model gospodarczy Chin (295); Konsekwencje spowolnienia rozwoju gospodarczego w Chinach (301); Summary (303).
POLITYKA ZAGRANICZNA POLSKI W ROKU WYBORÓW . . . . . . . . . . . . . . . . 304
Polska w Unii Europejskiej (306); Polityka bezpieczeństwa (310); Stosunki ze Wschodem (314);
Stosunki pozaeuropejskie (318); Summary (319).
TEMAT RS: UCHODŹCY – MIGRACJA – TERRORYZM
KONFLIKT SYRYJSKI – TŁO POLITYCZNE I NASTĘPSTWA . . . . . . . . . . . . . . . . 323
Tło historyczne (323); Syria pod rządami partii Baas (324); Rządy Hafiza al-Asada (324); Rzą-
dy Baszara al-Asada (326); Przebieg konfliktu (326); Opozycje syryjskie (327); Czynniki zewnętrzne i korzenie obcych wpływów w Syrii (328); Państwo Islamskie (332); Konkluzje (333);
Summary (335).
EXODUS Z SYRII. MIGRANCI I UCHODŹCY Z BLISKIEGO WSCHODU . . . . . . . . . 336
Charakterystyka migracji z Bliskiego Wschodu (336); Polityczna reakcja na kryzys uchodźczy
(347); Summary (355).
CZY MIGRACJE POŁOŻĄ KRES UE? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 357
Polityka migracyjna Unii Europejskiej (358); Dyrektywa Rady z 20 lipca 2001 r. 2001/55/WE
(360); Skala napływu imigrantów (361); Działania UE w zakresie radzenia sobie z kryzysem
(363); Co należy i można zrobić? (366); Summary (368).
MIGRACYJNY SZOK CZY MIGRACYJNA HISTERIA? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369
Uchodźcy czy migranci? (369); Czy ta fala to tsunami? (375); Wzrost niechęci do imigrantów
w Europie (381); Summary (383).
KALIFAT – EPIZOD CZY TRWAŁY ELEMENT WSPÓŁCZESNEGO TERRORYZMU? . . 385
Działania PI i jego skutki (387); Polityka wewnętrzna PI i wojna propagandowa (388); Summary
(394).
TERRORYZM – STARE I NOWE DYLEMATY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 395
Wybrane przejawy terroryzmu w 2015 roku (396); Państwo Islamskie – „nowe wino w starych
i nowych butelkach” (398); Problem walki z terroryzmem na przykładzie „Państwa Islamskiego” (407); Summary (412).
WSPÓLNY EUROPEJSKI SYSTEM AZYLOWY I ACQUIS WOBEC KRYZYSU
MIGRACYJNEGO W EUROPIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 414
Uchodźcy czy nielegalni migranci? (416); Nie tylko Dublin – procedury unijne (420); Niepewna
przyszłość unijnej polityki migracyjnej (425); Summary (431).
HUMANITARIAN ACTION IN THE MIGRATION CRISIS . . . . . . . . . . . . . . . . . . 432
Humanitarian action and its four principles (433); Migrants or refugees? (433); Improvements
necessary in humanitarian action (434); Change in funding (435); Unconditional cash transfers
(435); Donations (436); Modern technology (436); Coordination (438); Summary (439).
WOULD AN IMPROVEMENT IN HUMANITARIAN ACTION SOLVE
THE MIGRANT CRISIS? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 441
Displacement reaching the high point (441); Reshaping humanitarian action (443); Ways and
means of change (443); Funding and financial support (443); Rising needs, decreasing resources
(444); Shared responsibility for the vulnerable (445); Registration and monitoring (446); Significance of information (446); Appeal for legal migration possibilities (447); EU agreement
as a step forward? (448); Proactive and holistic approach (448); Joint solution of the European
Union? (449); Summary (449).
PANORAMA ROCZNIKA
ŚWIAT JUŻ BEZ DOMINACJI USA: PRZEGLĄD CZASOPISM ZAGRANICZNYCH
W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I STUDIÓW STRATEGICZNYCH . . . . . . . . . . . . 453
Wschód: Bliski i Daleki, między niepewnością a niestabilnością (453); Europa i Rosja oraz ich
dawne i obecne strefy wpływów (457); W poszukiwaniu regularności: od strategii nuklearnych
do działań asymetrycznych (461); Summary (465).
ANEKS: PAŃSTWA ŚWIATA – WYBRANE DANE I WSKAŹNIKI . . . . . . . . . . . . . . 466
KALENDARIUM WYDARZEŃ 2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 487
SKOROWIDZ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 503
ZESPÓŁ ROCZNIKA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511