Wydział Nauk Politycznych
i Studiów Międzynarodowych
Uniwersytetu Warszawskiego
Categories Navigation Menu

Kosowo: Tajemnicze morderstwo efektem rozgrywek elit?, Mikroblog #23, Koło Spraw Zagranicznych

#MIKROBLOG #23

Pozory stabilizacji w Kosowie

16. stycznia w Mitrovicy, mieście w północnej części Kosowa, zamordowano lokalnego serbskiego polityka Olivera Ivanovića. Wydarzenie to wywołało niepokój części elit na Bałkanach, jak również przedstawicieli państw Zachodu. Kosowo od ogłoszenia niepodległości w 2008 roku stanowi jeden z licznych punktów zapalnych w regionie, zaś na jego terytorium nieprzerwanie od 1999 r. stacjonują siły Kosovo Force (KFOR) NATO liczące ok. 4300 żołnierzy (w tym 258 polskich). Serbia do dzisiaj nie uznała niepodległości Kosowa, domagając się jego ponownego włączenia w swoje granice, zaś precedens, jakim było uznanie nowego państwa przez Zachód, posłużył Rosji do uzasadnienia aneksji Krymu w 2014 r.

Ivanović postulował współpracę z Albańczykami w kwestii normalizacji wzajemnych stosunków. Był również uczestnikiem rozmów pod auspicjami UE w tym zakresie. Ze względu na swoje poglądy trzykrotnie dokonywano na niego zamachów, z czego ostatni okazał się skuteczny. Dzień po zamachu serbski prezydent Aleksander Vučić – dotychczas przeciwnik polityczny – Ivanovića, określił morderstwo mianem „aktem terroru”, który spotka się z odpowiednią reakcją ze strony Serbii. Następnie udał się w weekend z wizytą do Mitrovicy, w której spotkał się z serbską mniejszością.

Również 17. stycznia swoje oświadczenie w sprawie wydał ambasador USA w Kosowie, Greg Delawie. Przestrzegł wszystkie strony przed próbą zbijania politycznego kapitału na zbrodni. Jednocześnie potępił działania kosowskich władz, dążących do zablokowania prac powołanego w Holandii w 2015 r. Specjalnego Sądu ds. Zbrodni w Kosowie, który ma zbadać zbrodnie dokonane przez albańską Armię Wyzwolenia Kosowa (UÇK) podczas wojny domowej 1996-1999 r.. Zarówno prezydent jak i premier Kosowa są weteranami UÇK. Ich działania torpedujące funkcjonowanie sądu są postrzegane jako przeszkoda na drodze do pojednania i zostały w sposób jednoznacznie potępiony przez Zachód, gwarantujący bezpieczeństwo i finansową płynność Kosowa.

Vučić, jako polityk wywodzący się z obozu nacjonalistycznego, w przeszłości domagał się odzyskania Kosowa. Obecnie szuka porozumienia z sąsiadem, gdyż dąży do akcesji Serbii do Unii Europejskiej, która rozwiązanie konfliktu serbsko-kosowskiego postawiła jako warunek do dalszych rozmów. Dlatego podczas swojej wizyty w Mitrovicy Vučić mówił m.in. o potrzebie ukarania sprawców bez względu na narodowość oraz o problemach wewnątrz społeczności serbskiej. Spotkało się to ze sceptycznym odbiorem kosowskich Serbów, którzy stanowiąc zaledwie 5,3% populacji 1,8-milionowego Kosowa czują się zagrożeni ze strony albańskiej większości.

Napięta sytuacja w regionie może posłużyć zewnętrznym aktorom do realizacji własnych interesów. W 2016 r. prorosyjskie bojówki przy udziale dwóch obywateli Rosji próbowały dokonać zamachu na premiera Czarnogóry, a następnie przejąć kontrolę nad państwem. Nieudany zamach stanu miał powstrzymać wstąpienie Czarnogóry do NATO, które ostatecznie nastąpiło w czerwcu 2017 roku. Rosja najostrzej sprzeciwiała się uznaniu niepodległości Kosowa, widząc w nim nieuprawnioną ingerencję Zachodu w jej tradycyjną strefę wpływów.

WK

Źródła:
https://xk.usembassy.gov/ambassador-delawies-remarks-speci…/
https://www.nytimes.com/…/kosovo-serb-oliver-ivanovic-kille…
http://edition.cnn.com/…/kosovo-serb-politician-…/index.html
http://www.bbc.com/news/world-europe-42701712
https://www.reuters.com/…/montenegro-begins-trial-of-allege…
https://www.nytimes.com/…/serbia-kosovo-aleksandar-vucic.ht…

#KSZISMUWMIKROBLOG