Wydział Nauk Politycznych
i Studiów Międzynarodowych
Uniwersytetu Warszawskiego
Categories Navigation Menu

Prof. Ryszard Zięba

Prof. Ryszard Zięba
prof. dr hab., profesor zwyczajny - Jean Monnet Chair
Zakład Historii i Teorii Stosunków Międzynarodowych
rzieba@uw.edu.pl

Sylwetka

Absolwent Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (1973); doktor nauk politycznych (1978); doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce (1998); profesor nadzwyczajny UW (2000); tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał w 2002 r.; na stanowisko profesora zwyczajnego mianowany w 2004 r.; Jean Monnet Chair od 2008 r.

Kierownik Zakładu Historii i Teorii Stosunków Międzynarodowych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych WDiNP UW; w latach 1978–1981 wicedyrektor tego Instytutu; w latach 2008–2012 Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Odbył staże zagraniczne na Uniwersytecie w Zagrzebiu (1980, 1982, 1984), George Washington University w Waszyngtonie (1994/1995) i w Instytucie Studiów Bezpieczeństwa Unii Zachodnioeuropejskiej w Paryżu (2000). Był członkiem Steering Committee of the Standing Group on International Relations w European Consortium for Political Research (1997–2004); Koordynatorem ds. Polski w Central and East European International Studies Association (1996–2006); członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych (2004–2007); członkiem Komitetu Narodowego do Spraw Współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Nauk Politycznych (IPSA) przy Wydziale I – Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk (2004–2010); członkiem Komisji Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego powołanej przez Prezydenta RP (2010–2012). Obecnie jest ekspertem Polskiej Komisji Akredytacyjnej;  przewodniczącym Kapituły Nagrody im. Profesora Józefa Kukułki za najlepszą rozprawę doktorską podejmującą teoretyczne aspekty stosunków międzynarodowych. E-mail: rzieba@uw.edu.pl

Zainteresowania badawcze

Bezpieczeństwo międzynarodowe, polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Polski, państw Europy Środkowej i Wschodniej, wielkich mocarstw, Unii Europejskiej; teorie bezpieczeństwa, polityki zagranicznej i stosunków międzynarodowych.

Dydaktyka

Międzynarodowe stosunki polityczne, Polityka zagraniczna Polski, Bezpieczeństwo europejskie, Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony Unii Europejskiej, Analiza polityki zagranicznej, Teoria stosunków międzynarodowych, Teorie bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego.

Seminaria

Studia nad bezpieczeństwem: tradycyjne i nowe wyzwania oraz zagrożenia bezpieczeństwa państw i bezpieczeństwa międzynarodowego. Spory, konflikty i kryzysy międzynarodowe, np.: ukraiński, bałkańskie, afgański, iracki, syryjski, bliskowschodni, irański, koreański, konflikty w Afryce. Dyplomacja prewencyjna i reagowanie kryzysowe. Zbrojenia i rozbrojenie. Niemilitarne aspekty bezpieczeństwa: ekonomiczne, energetyczne, ekologiczne, społeczne, humanitarne, itp. Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Polski, państw sąsiednich i mocarstw (USA, Rosji, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Chin, Indii, Brazylii) oraz Unii Europejskiej. Role instytucji w kształtowaniu ładu międzynarodowego (role ONZ, NATO, UE, OBWE, WNP, Grupy G-7/8, BRICS, ugrupowań regionalnych). Proces integracji europejskiej. Polityki zewnętrzne Unii Europejskiej: handlowa, pomocowa, zagraniczna, bezpieczeństwa i obrony. Polska w UE. Nowe trendy w teorii stosunków międzynarodowych.

Najważniejsze publikacje

Książki:

  • Polityka zagraniczna Polski w zmieniającym się ładzie międzynarodowym: wybrane problemy, (red.) Ryszard Zięba, Tomasz Pawłuszko, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce 2016. Okładka i spis treści
  • Teorie i podejścia badawcze w nauce o stosunkach międzynarodowych, (red.) Ryszard Zięba, Stanisław Bieleń, Justyna Zając, Wydawnictwo WDiNP UW, Warszawa 2015. Okładka Spis i wstęp
  • Polityka zagraniczna Polski w strefie euroatlantyckiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013. Zobacz
  • Główne kierunki polityki zagranicznej Polski po zimnej wojnie, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2010. Zobacz
  • Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie (red.), Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008. Zob. okładka, spis treści i wstęp
  • Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007. Zobacz okładkę i spis treści
  • Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005.
  • Polska w stosunkach międzynarodowych 1945–1989 (wspólnie z Justyną Zając), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2005. Zob. okładkę, spis treści i wstęp
  • Wstęp do teorii polityki zagranicznej państwa (red.), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004. Zobacz
  • Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego: koncepcje – struktury – funkcjonowanie, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 1999-2004 (cztery wydania, w 2000 r. książka uzyskała nagrodę Ministra Edukacji Narodowej). Zobacz
  • Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003. Zobacz
  • Europejska Tożsamość Bezpieczeństwa i Obrony, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000. ESDI_book

Rozdziały w pracach zbiorowych i artykuły:

  • „Próby ożywienia polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej”, Krakowskie Studia Międzynarodowe, 2017, nr 1 (XIV), ss. 35–52.
  • „Współczesne wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa międzynarodowego”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2016, t. 52, nr 3, ss. 9–31.
  • “Poland and France: a Cross-Analysis of Security Threats and National Interests”, [w:] Maurice de Langlois (red.), “Vers une nouvelle stratégie européenne de sécurité”, Laboratoires de l’IRSEM, (Institut de recherche stratégique de l’École Militaire), n° 25, Octobre 2015, ss. 46–54.
  • „Ukraina jako przedmiot rywalizacji między Zachodem a Rosją”, Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 2015, nr 3, s. 5–26.
  • „Bezpieczeństwo europejskie czterdzieści lat po podpisaniu Aktu Końcowego KBWE”, [w:] Rocznik Integracji Europejskiej, (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), nr 9/2015, ss. 109–122.
  • „Implikacje stosunków polsko-amerykańskich dla polityki zagranicznej Polski”, Przegląd Politologiczny, 2015, nr 2, ss. 7–20.
  • „Stosunki polsko-tureckie w dziedzinie bezpieczeństwa”, [w:] Longin Pastusiak (red.), 600 lat stosunków dyplomatycznych Polska-Turcja. Historia i teraźniejszość, Akademia Biznesu i Finansów Vistula, Warszawa 2015, ss. 103–121.
  • „Międzynarodowe implikacje kryzysu ukraińskiego”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2014, t. 50, nr 2, ss. 13–40.
  • „Poland’s relationship with Russia”, Dossier stratégique: La Pologne, un acteur de la défense européenne, La Lettre de L’IRSEM (Institut de recherche stratégique de l’École Militaire),  No. 3-2014, pp. 15–17.
  • „Traktatowe uwarunkowania polityki zagranicznej Unii Europejskiej: między polityką wspólną a interesami państw członkowskich”, [w:] Justyna Zając (red.), Unia Europejska w regionie śródziemnomorskim: między polityką wspólną a interesami państw członkowskich, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, Warszawa 2014, ss. 11–44.
  • „Przyczyny stagnacji i szanse ożywienia polityki obronnej Unii Europejskiej w kontekście stosunków transatlantyckich”, Krakowskie Studia Międzynarodowe, 2014, nr 4 (XI), ss. 13–28.
  • „Podstawowe dylematy polskiej polityki wschodniej”, [w:] Katarzyna Czornik, Miron Lakomy, Mieczysław Stolarczyk (red), Dylematy polityki zagranicznej Polski na początku XXI wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2014, ss. 257–284.
  • „Pojęcie i istota polityki zagranicznej państwa”, [w:] Teoria i praktyka stosunków międzynarodowych. Dziedzictwo intelektualne Profesora Ziemowita Jacka Pietrasia, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2014, s. 349–361.
  • „Treść i zakres pojęcia ‘bezpieczeństwo Polski’”, [w:] Sebastian Wojciechowski, Anna Potyrała (red.), Bezpieczeństwo Polski. Współczesne wyzwania, Difin, Warszawa 2014, ss. 13–27.
  • „Bezpieczeństwo w polityce zagranicznej rządu koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2013, t. 47, nr 1–2, ss. 9–33.
  • „O tożsamości nauk o bezpieczeństwie”, Zeszyty Naukowe AON, 2012, nr 1 (186), ss. 7–22.
  • „International roles of the European Union”, [w:] Rocznik Integracji Europejskiej, (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza),  nr 6/2012, ss. 63–78;
  • „Polska we Wspólnej Polityce Bezpieczeństwa i Obrony Unii Europejskiej”, Polityka i Społeczeństwo, nr 10/2012, ss. 160–169.
  • „Współczesne stosunki polsko-rosyjskie: uwarunkowania, problemy, implikacje”, Przegląd Politologiczny, 2011, nr 3, ss. 35–61.
  • „Uwarunkowania polityki zagranicznej Polski na początku drugiej dekady XXI wieku”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2011 (t. 43), nr 1–2, ss. 9–37.
  • „The search for an international role for Poland: conceptualizing the role of ‚middle-ranking’ state”, [in] Stanisław Bieleń (ed.), Poland’s foreign policy in the 21st century, Difin, Warszawa 2011, pp. 61–79.
  • „Nowe wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa międzynarodowego: aspekty metodologiczne”, [w:] Janusz Symonides (red.), Świat wobec współczesnych wyzwań i zagrożeń, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010, ss. 335–361.
  • „Poszukiwanie międzynarodowej roli dla Polski – konceptualizacja roli państwa »średniej rangi«”, [w:] Stanisław Bieleń (red.), Polityka zagraniczna Polski po wstąpieniu do NATO i do Unii Europejskiej. Problemy tożsamości i adaptacji, Difin, Warszawa 2010, ss. 52–70.
  • „Wschód jako priorytet polskiej polityki zagranicznej”, [w:] Mieczysława Zdanowicz, Tomasz Dubowski, Agnieszka Piekutowska (red.), Partnerstwo Wschodnie. Wymiary realnej integracji, Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2010, ss. 69–83.
  • „Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE – strategie i wyzwania”, [w:] Pytania o Europę. Opinie ekspertów, Komisja Europejska – Przedstawicielstwo w Polsce, Warszawa 2010, ss. 142–152.
  • „Czy Unia Europejska potrzebuje nowej strategii bezpieczeństwa”, [w:] Klemens Budzowski (red.), Europejska polityka bezpieczeństwa i integracji, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Kraków 2010, ss. 7–14.
  • „Członkostwo Polski w Unii Europejskiej a stosunki polsko-rosyjskie” , [w:] Mieczysława Zdanowicz, Anna Doliwa-Klepacka (red.), Wybrane aspekty wpływu członkostwa państw Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej na stosunki ze wschodnimi państwami ościennymi, Temida 2, Białystok 2009, ss. 113–129.
  • „Czy Polska ma wystarczające gwarancje bezpieczeństwa narodowego?”, [w:] Demokratyczna Polska w globalizującym się świecie, I Ogólnopolski Kongres Politologii, Warszawa 22-24 września 2009, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009, ss. 85–103.
  • „Czy w stosunkach polsko-rosyjskich możliwe jest przejście od »polityki historycznej« do »polityki perspektywicznej«”?, Przegląd Zachodni, 2009, nr 3, ss. 179–190.
  • „Dziesięć lat po Saint-Malo: próba bilansu Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony”, [w:] Rocznik Integracji Europejskiej, (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), nr 2/2008, ss. 71–83.
  • „Was haben wir denn gewonnen?. Zum US-polnischen Abkommen über Raketenabwehr” – Interview mit Professor Ryszard Zięba, WeltTrends: Zeitschrift für internationale Politik, Nr. 63, (Jahrgang 16), November/Dezember 2008, ss. 17–26.
  • „Rozwój Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony: implikacje dla Polski”, Krakowskie Studia Międzynarodowe, 2008, nr 4 (IV), ss. 213–227.
  • „La politica de seguridad polaca: entre atlantismo y el europeismo”, Lamusa, (Faculdad de Humanidades de Albacete, Universidad de Castilla-La Mancha), 2006, no. 5, pp. 25–38.

Publikacje elektroniczne

Więcej publikacji zob.: https://uw.academia.edu/RyszardZi%C4%99ba